تفسير : آنان كه علم و ايمان داده شده‌اند - يعنى آنان كه به سبب نصب ادلّهء الهى هدايت يافتند و موجب علم و ايمان ايشان به خدا شد كه مراد انبيا و ملائكه و مؤمنان باشند كه هم به صفت علم متّصف‌اند و هم به ايمان موصوف‌اند - در جواب كفّار گويند : شما بى شك طبق كتاب خدا ( لوح محفوظ و قرآن مجيد در آن عالم ) تا روز مبعوث شدن در قيامت درنگ كرده‌ايد . مراد آن است كه ملائكه و مؤمنان ، با اين قول آن چيزى را كه كفّار گفته و بر آن قسم خورده‌اند رد مىكنند . فَهذَا يَوْمُ الْبَعْثِ : پس اين است روز برانگيختن كه انكار مىكرديد و ظاهر شد بطلان انكار شما . و لكن شما از فرط جهل و عدم تفكّر و تدبّر ، نمىدانستيد و باور نداشتيد كه بعث و حشر و معاد براى جزاى اعمال ، حقّ و واقع شدنى است . ( آيهء 57 ) فَيَوْمَلِذٍ لَّايَنفَعُ الَّذِينَ ظَلَمُواْ مَعْذِرَتُهُمْ وَ لَاهُمْ يُسْتَعْتَبُونَ لغت : يُسْتَعْتَبُونَ مضارع مجهول از باب استفعال است ؛ يعنى از آنها خواسته نمىشود كه عذرخواهى كنند و يا از خداى متعال استرضا و طلب رضايت نمايند . تفسير : چون كفّار و مجرمان ، قيامت را مشاهده كنند ، زبان اعتذار گشايند . پس آن روز آنان را كه با كفر و شرك و فسق و فجور و مخالفت با خدا بر خود ستم نمودند ، عذرخواهىشان فايده ندهد و از آنان نخواهند كه عذرخواهى كنند . يعنى روز قيامت به ايشان نگويند از خدا استرضا و طلب خشنودى نماييد ؛ زيرا حق تعالى در آن روز از آنها راضى نخواهد شد و عذرخواهى آنان نتيجه نخواهد داشت .